Rechtvaardig veiligheidsbeleid

Rotterdam kent een flinke geschiedenis in veiligheidsuitdagingen. We zijn een stad waar de georganiseerde criminaliteit een stevige voet aan de grond heeft en jongeren makkelijk verleid raken door een carrière in de criminaliteit. Rotterdam is een stad waar geweld op basis van seksualiteit, gender, etniciteit en religie te veel en te vaak voorkomt. Een stad waar huiselijk geweld en kindermishandeling ook nog te vaak buiten beeld blijft.

De Rotterdamse politiek kiest al jarenlang voor repressie en harde handhaving. Er worden stadsmariniers ingezet in wijken waar uitdagingen liggen. Panden worden gesloten bij signalen en uitzettingen komen te vaak voor. We zien inmiddels tot welke excessen dit beleid leidt. Zo heeft het Rotterdamse politiekorps de naam het op één na meest racistische en gewelddadige politiekorps van Nederland te zijn. Ook neemt Aboutaleb het zelf niet zo nauw met de wet en heeft de menselijke maat losgelaten als het gaat om uithuiszettingen, aldus de Raad van State. In de strijd tegen ondermijnende criminaliteit wordt rechtvaardigheid te vaak vergeten.

Volgens BIJ1 is het hoog tijd voor een nieuwe visie op veiligheid. Wij gaan uit van de gedachte dat vertrouwen en verbinding voor veiligheid zorgen. Deze radicale koerswijziging vraagt om aandacht voor wat leeft in de wijk. Dat weten bewoners beter dan bestuurders. Daarom wordt veiligheid een thema aan de wijktafels, waar politie en handhaving aanschuiven om met bewoners en welzijnsorganisaties te zoeken naar oplossingen die tegemoet komen aan burgerbelangen.

Wij willen af van de Rotterdamse Stadsmariniers. Zij vormen de ogen en oren van het keiharde gemeentebeleid, maar effectief is hun inzet niet. Repressief ingrijpen op de korte termijn lost de complexe en hardnekkige vraagstukken niet op.

We gaan juist verder inzetten op wat écht werkt om criminaliteit tegen te gaan: radicale gelijkwaardigheid. Dat wil zeggen, voor iedereen gelijke kansen op goed onderwijs en gelijke kansen op stages, bij sollicitaties en op een baan. Maar ook gelijkwaardige toegang tot zorg en betaalbare huisvesting. Ook vechten we tegen armoede in onze stad. We willen ervoor zorgen dat een keuze voor criminaliteit niet langer aantrekkelijk is. Voor niemand! Iedereen bij de samenleving betrekken is het fundament onder onze visie op veiligheid. Een stad in verbinding is een veilige stad.

BIJ1 heeft in het bijzonder oog voor geweld waarbij gender of seksuele oriëntatie een rol speelt. Gendergerelateerd geweld* is een ernstige vorm van geweld die in Rotterdam met regelmaat voorkomt. Het is een ontwikkeling die BIJ1 grote zorgen baart. Geweld tegen vrouwen en LHBTQIA+ personen is een mensenrechtenschending die grote gevolgen voor het slachtoffer en voor de maatschappij heeft. Trans en queer vrouwen lopen samen met non-binaire personen het meeste risico op geweld.

BIJ1 wil de volgende maatregelen nemen voor een veilig Rotterdam:

  • Stadsmariniers worden vervangen door stadssociologen. Zij kunnen de problemen achter de problemen zien en met de wijktafels werken aan preventieve oplossingen. Door naar veiligheid te kijken vanuit de sociologie en niet vanuit repressie kunnen we komen tot een werkende en intersectionele aanpak.
  • We steunen de pilot met buurtrechtbanken en willen deze verder uitbreiden, waarbij niet vervolging van daders, maar juist leefbaarheid van de wijk centraal staat. Wel dringen we aan op meer inspraak van buurtbewoners.
  • We zetten ons in voor meldpunten voor en opvang van slachtoffers van seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag. We investeren in het verhogen van de aangiftebereidheid van slachtoffers van gendergerelateerd geweld, waaronder ‘catcalling’.
  • Op scholen gaan we aandacht vragen voor gendergerelateerd geweld en we versterken de mogelijkheden om op school te melden.
  • We gaan ook actief in de stad het gesprek op gang brengen over gendergerelateerd geweld.
  • De gemeente moet een integrale aanpak tegen gendergerelateerd geweld ontwikkelen, waarbij maatschappelijke organisaties en ervaringsdeskundigen worden betrokken
  • De wethouder moet bij de Minister van Onderwijs aandringen op meer aandacht binnen het onderwijs voor de rol die gender speelt in geweldsdelicten.
  • Er moet structureel meer geld vrijgemaakt worden voor de verschillende vrouwenopvangcentra in onze stad en de lokale hulpverlening voor slachtoffers van gendergerelateerd geweld.

Einde aan racisme en politiegeweld

Rotterdam staat bekend om het racisme en politiegeweld van haar politiekorps. Terwijl Rotterdammers moeten kunnen rekenen op een eerlijke en hulpvaardige politie, is dit nu bij lange na niet het geval. Mensen van kleur, zwarte mensen, vrouwen, vreedzame demonstranten of mensen met onbegrepen gedrag worden te vaak slachtoffer van racistisch en discriminerend gedrag van agenten. Het gaat hier niet meer over rotte appels: er moet structureel en institutioneel ingegrepen worden.

Recentelijk heeft de gemeente Rotterdam een commissie in het leven geroepen die zich gaat buigen over racisme en discriminatie binnen het politiekorps. De vraag is of deze commissie voldoende kennis heeft over racisme en of deze commissie in staat zal zijn het institutionele karakter van de problemen te doorbreken. Ervaringskennis is wat ons betreft onmisbaar in een commissie als deze. Wij pleiten voor uitbesteding van de onderzoeksopdracht aan externe, onafhankelijke partijen. Dit komt niet alleen de kwaliteit van de controle ten goede, maar is ook een belangrijke voorwaarde voor het herstellen van het vertrouwen van burgers in de overheid.

Ook laten recente optredens van de politie zien dat het recht op demonstratie in Rotterdam eerder ingeperkt dan uitgebreid wordt. Proportionaliteit van gewelddadige middelen wordt hierbij uit het oog verloren. Er moet een halt worden toegeroepen aan de lakse omgang van de politie met hun geweldsmonopolie.

De afgelopen jaren hebben we met regelmaat moeten toezien hoe er naar geweld werd gegrepen op momenten die daar niet om vroegen. Waar terughoudendheid geboden was, werd vaak voor geweld gekozen. De politie heeft laten zien dat geweld niet als een laatste redmiddel wordt ingezet, maar behoort tot het standaardrepertoire van repressief optreden. Ook verhoudt de mate waarin geweld wordt gebruikt zich vaak niet tot incident waarop wordt gereageerd. Anders gezegd: het geweld is disproportioneel van aard. Hiermee overtreedt de politie de regels waaraan zij is gebonden en belandt zij in een schimmig gebied dat buiten de wet valt.

Tot slot roepen we op tot het stoppen van de toenemende mate waarin politietaken wordt gemilitariseerd. Dit wordt bijvoorbeeld zichtbaar in de discussie over de bewapening van BOA’s. Geweld en bewapening zijn geen oplossing, maar zetten de boel juist op scherp. Politieoptreden in de openbare ruimte moet door dienstbaarheid en behulpzaamheid het verloren vertrouwen herwinnen.

BIJ1 strijdt voor de radicale hervorming van het Rotterdamse korps van politie. Hiertoe stellen wij de volgende maatregelen voor:

  • Wijkagenten moeten zichtbaar zijn en benaderbaar. Representativiteit, door middel van een divers politiekorps, is hierbij zeer belangrijk. Dit is nog niet het geval.
  • Ook moeten er duidelijke regels komen over omgangsvormen en taalgebruik, waarmee het ook makkelijker wordt om racisme en seksisme aan te pakken.
  • Ontsla racistische en seksistische agenten. De gemeente kiest te vaak partij voor blauw, terwijl zij juist burgers moet beschermen. Voer de druk op om te verhinderen dat de politie wordt bemenst door personen met anti-rechtsstatelijke en racistische meningen.
  • Zorg voor een onafhankelijk onderzoek naar racisme en seksisme binnen de politie. Besteed het onderzoek uit aan een externe partij, niet aan voormalige bestuurders.
  • BIJ gaat zich binnen de gemeenteraad sterk inzetten om de regels omtrent het preventief fouilleren in de APV* flink aan te scherpen.Preventief fouilleren werkt niet efficiënt en resulteert vaak in het profileren van jonge mannen van kleur. BIJ1 zet in op effectieve maatregelen tegen geweld zoals het verbeteren van de leefomstandigheden in de buurt.
  • Geef ervaringskennis een rol in de controle van racisme en seksisme binnen de politie.
  • Er komen stopformulieren voor alle politiecontroles.
  • Body-cams gaan behoren tot de standaarduitrusting van elke agent.
  • Data over politiecontacten met burgers gaan informatie bevatten over: etniciteit van burgers, aanleiding en uitkomst van het contact, verwondingen en overlijdensgevallen.
  • Verder komt er een onafhankelijk bureau dat toezicht houdt, zoals Controle Alt Delete dat doet, op het functioneren van de politie en klachten in behandeling neemt. Onderzoeken naar racisme en politiegeweld worden publiek gemaakt. Ook wordt de mogelijkheid van burgerwaarnemers onderzocht.
  • BIJ1 wil dat klokkenluiders door de gemeente in bescherming worden genomen. Zij moeten alle ruimte krijgen om misstanden aan te kaarten.
  • Het gebruik van risicovolle arrestatie technieken, zoals de nekklem, moet onmiddellijk stoppen.
  • De politie dient het recht op vreedzaam protest en demonstratie te beschermen in plaats van in te perken. Onrust of tegenreacties mogen geen aanleiding zijn voor een demonstratieverbod.
  • Boa's mogen onder geen beding worden bewapend. Integendeel, de voortgaande bewapening van de politie moet worden omgedraaid. We gaan boa’s trainen in deëscalerende technieken.
  • BIJ1 dringt aan op strengere regels rondom politieoptreden bij crowd control.
  • Tegen de landelijke trend in willen we een beperking van het arsenaal aan wapens waarover de politie beschikking heeft. Dit betekent bijvoorbeeld geen gebruik van stunbags, beanbags of schuimballen. Ook wanneer deze vorm van bewapening landelijk wordt toegestaan roept BIJ1 op tot een boycot van deze wapens in onze gemeente.
  • De geweldsinstructie moet het gebruik van geweld zoveel mogelijk beperken. Om ervoor te zorgen dat deze instructie ook in de praktijk zo wordt uitgevoerd vraagt BIJ1 om meer training in deëscalerend handelen. Wapens als waterkanonnen moeten alleen onder strikte regels ingezet kunnen worden.
  • BIJ1 ervaart de inzet van dieren als wapens als dierenmishandeling, en pleit daarom voor het stoppen van de inzet van honden en paarden door de politie.
  • We willen inzicht in de richtlijnen die in de driehoek gebruikt worden om een keuze te maken wanneer welke vorm van geweld ingezet wordt bij demonstraties. Deze keuze lijkt te vaak geen neutrale te zijn.
  • Veiligheid om zonder ontmoediging of nare opmerkingen aangifte te doen moet worden versterkt. Zeker wanneer het gaat om het melden van racisme en haatmisdrijven. Zo verhogen we de aangiftebereidheid.
  • Aangiftes van seksueel en anti-LHBTQIA+ geweld moet serieus genomen worden door de politie. Agenten zullen bijgeschoold worden door ervaringsdeskundigen om deze aangiftes met kennis en respect correct op te nemen en te behandelen.

Terug naar 'Bruggen bouwen in de stad'