Vragen naar aanleiding van de Rotterdamse Black Lives Matter demonstratie

Geachte heer Aboutaleb, wethouders en gemeenteraad,

Black Lives Matter Rotterdam organiseerde op woensdag 3 juni een demonstratie om zich solidair te tonen met de Black Lives Matter-beweging in de Verenigde Staten en om aandacht te vragen voor politiegeweld en institutioneel racisme in ons eigen land.

Eén van de speerpunten van Rotterdam BIJ1 is het zichtbaar maken en bestrijden van racisme in deze stad. Een complex institutioneel racisme in onze stad leidt op dagelijkse basis tot uitsluiting, ongelijke kansen en het onrechtvaardig behandelen van mensen van kleur. Ons politiekorps staat bekend om etnisch profileren en het gebruiken van geweld tegen niet- witte Rotterdammers.

Aandacht voor dit thema blijft noodzakelijk, daarom hebben wij als Rotterdam BIJ1 het collectief van organisaties die betrokken waren bij de demonstratie ondersteund. Rotterdam heeft een geschiedenis waarin niet goed wordt omgaan met demonstratierecht, of waar dit zelfs grof geschonden wordt, met als dieptepunt het feit dat de burgemeester in november 2016 opdracht gaf tot het met geweld oppakken van vreedzame anti- zwarte- piet demonstranten. Een actie die later onrechtmatig bleek te zijn en een actie die o.a. door Amnesty International scherp is veroordeeld.

Bij ieder protest in Rotterdam, met name rondom racisme is er dus een zekere voorzichtigheid bij de organisatie, wat ook deze keer weer niet ongegrond is gebleken. In de voorbereiding van de demonstratie, waarbij de organisatie gekozen heeft voor een open dialoog met de gemeente bleek wederom dat dit niet goed werkt met de gemeente Rotterdam. In de gesprekken die zich in eerste instantie richten op het Schouwburgplein, moest de organisatie de afwijzing daarvan vernemen uit de media en niet rechtstreeks van de gemeente. Vervolgens is vanuit de organisatie ingezet op een veilige locatie waar veel mensen terecht konden (zoals de Binnenrotte) en heeft de organisatie wederom uit de krant mogen vernemen dat de burgemeester gracieus de onveilige locatie onderaan de Erasmusbrug als enige geschikte locatie aanbood.

Het plan hierbij was dat het goed zou zijn om een lint te vormen langs de kades. Daarbij volledig over het hoofd ziende dat de organisatie helemaal geen ambitie had om een lint te maken, maar juist een demonstratie met sprekers wilde. Reeds in de voorbereiding van de demonstratie leek de gemeente een scenario in het hoofd te hebben wat in het geheel niet aansloot bij de vorm van demonstreren die de organisatie voor ogen had, maar er werd ook geen ruimte geboden; in de krant stond reeds wat ging gebeuren en alleen inschikken was mogelijk.

Ook kwam heel duidelijk naar voren hoe anders Rotterdam zich opstelt dan andere gemeenten. Waar in de meeste steden samen opgetrokken wordt om te komen tot een veilige locatie, voldoende techniek om veilig afstand te houden en een samenwerking om deze belangrijke boodschap zo goed mogelijk over te brengen, lijkt de gemeente Rotterdam alleen maar tegen te werken en af te remmen. Dit heeft geleid tot een onnodig gevaarlijke situatie, waarbij het niet mogelijk was om voldoende afstand te houden.

Dit heeft vervolgens geleid tot het besluit om 30 minuten voor het einde van de demonstratie de organisatie te dwingen om deze af te breken. De situatie die vervolgens ontstond, waarbij duizenden demonstranten onder druk van de politie zo snel mogelijk het terrein hebben moeten verlaten, heeft geleid tot een juist langzamer en onrustiger vertrek dan wanneer het programma op natuurlijke wijze zou zijn afgerond en mensen tevreden naar huis waren gegaan.

Het verbaast Rotterdam BIJ1 dat de demonstaties in alle steden in goede samenwerking met de gemeenten aldaar goed en veilig verlopen, maar dat dit in Rotterdam wederom niet mogelijk bleek. Bij deze willen we dan ook een aantal vragen voorleggen aan de burgemeester en de gemeenteraad om te bewerkstelligen dat in de toekomst het recht op demonstratie beter wordt gewaarborgd.

Want opnieuw bleek dat onze Burgemeester geen waarde hecht aan de grondrechten van anti-racismedemonstranten. Hij besloot om de drukbezochte demonstratie een half uur voor deze op natuurlijke wijze zou eindigen, abrupt te stoppen. Een onbegrijpelijke actie die in onze ogen niet nodig was en die bij ons de hierop volgende vragen heeft opgeroepen:

1. Waarom koos de burgemeester ervoor om via de media te communiceren naar de organisatie dat het Schouwburgplein geen optie is en om pas daarna contact op te nemen met de organisatie?u003cbru003eu003cbru003e2. Zeker gezien de demo’s in Amsterdam en Den Haag kon voorzien worden dat mensen in grote getale naar deze demonstratie zouden komen. Waarom is er voor de Erasmusbrug gekozen en niet voor een andere plek die minder logistieke problemen met zich meebracht?u003cbru003eu003cbru003e3. Waarom is er niet voor gekozen om de Erasmusbrug tijdelijk af te sluiten voor verkeer, om op deze manier meer ruimte voor demonstranten te maken?u003cbru003eu003cbru003e4. Waarom heeft de burgemeester ervoor gekozen niet niet aanwezig te zijn en zo zijn solidariteit te tonen aan de mensen in zijn stad?u003cbru003eu003cbru003e5. Wat was de gedachtegang bij het stopzetten van de demonstratie en wat voor verschil zou het gemaakt hebben om deze nog 30 minuten door te laten gaan?u003cbru003eu003cbru003e6. Erkent de burgemeester dat het op deze manier stoppen van de demonstratie juist tot een onnodig lastige situatie heeft geleid en ervoor heeft gezorgd dat er een onoverzichtelijke situatie ontstond die enorm uit de hand had kunnen lopen?u003cbru003eu003cbru003e7. Was het voortijdig stoppen van de demonstratie dus niet juist risico verhogend, in plaats van verlagend en waarom is er dan toch voor gekozen?u003cbru003eu003cbru003e8. Ziet de burgemeester in dat juist de druk van de politie op de bezoekers om gelijk te vertrekken ertoe geleid heeft dat er een grote concentratie van mensen richting Leuvenhaven moest, en dat daardoor de anderhalve meter afstand al helemaal niet meer te handhaven was?u003cbru003eu003cbru003e9. Beseft de burgemeester dat juist de situatie zoals omschreven in bovenstaande vraag het risico op besmetting met COVID-19 juist vergroot heeft?u003cbru003eu003cbru003e10. Heeft het stoppen van de demonstratie in Rotterdam te maken met het feit dat de burgemeester van Amsterdam zoveel kritiek kreeg op het juist door laten gaan van de demonstratie in die stad?u003cbru003eu003cbru003e11. Gaat de burgemeester nu ook iets doen met het enorme signaal dat duizenden Rotterdammers hebben afgegeven, namelijk dat racisme een groot probleem is in onze stad? Wat zijn de concrete vervolgstappen die hij gaat nemen?u003cbru003eu003cbru003e12. Waarom spreekt de politie Rotterdam op Twitter over het feit dat er ruiten zijn ingegooid zonder daar bewijs voor te leveren? Is hier sprake van bewuste framing van demonstranten? Gaat de burgemeester actie ondernemen en de politie aanspreken op het verspreiden van onjuiste informatie?u003cbru003eu003cbru003e13. Gezien de moeizame relatie die er is met de zwarte gemeenschap in deze stad; is de burgemeester bereid om met de zwarte gemeenschap in Rotterdam om tafel te gaan zitten en gesprekken te voeren? Zo ja, welke concrete afspraken zijn of worden er gemaakt?u003cbru003eu003cbru003e14. Op welke manier gaat de burgemeester inzetten op een actief antiracisme beleid in deze stad? Welke concrete stappen zijn er al gemaakt of zullen daarin gemaakt worden?u003cbru003eu003cbru003e15. Wat gaat de burgemeester doen om ervoor te zorgen dat structurele veranderingen gaan plaatsvinden binnen de Rotterdamse politie?u003cbru003eu003cbru003e16. Wat gaat de burgemeester doen om ervoor te zorgen dat politiegeweld tegen Rotterdamse burgers afneemt?u003cbru003eu003cbru003e17. Is de burgemeester bereid een meldpunt te starten voor burgers die te maken hebben gehad met geweld van de Rotterdamse politie?u003cbru003eu003cbru003e18. Kan de burgemeester er zorg voor dragen dat er openheid komt over politiegeweld in Rotterdam door de concrete cijfers hiervan openbaar te maken?

Met vriendelijke groet,

Sandra Salome

Voorzitter bestuur Rotterdam BIJ1