Burgemeester Aboutaleb’s toxische mannelijkheid en zijn falende war on drugs

In februari 2022 schreven wij eerder over een van de vele reizen van burgemeester Aboutaleb, ditmaal naar Colombia.

Naar eigen zeggen was hij daar, en achtereenvolgens meerdere landen in Zuid-Amerika, om de bestrijding van de cocaïnehandel te bespreken. Een hot topic in Rotterdam, met 1 van de belangrijkste havens in de wereld. De haven wordt gebruikt door drugshandelaren om onder andere onze burgemeester zijn meest gehate drug – cocaïne – te importeren.

Rotterdam is dit jaar geteisterd door drugshandel-gerelateerde explosies. Dit werd in de gemeenteraad van 11 mei besproken. Hiervoor hadden we ons al uitgelaten op Twitter. We haalden het stuk uit 2022 weer naar boven: stop de repressieve kijk op drugs, met een kleine toevoeging:

In de gemeenteraad haalde de burgemeester deze tweet erbij. Hij nam het raadslid Michantely de Jong kwalijk dat ze eerder opperde om het debat niet op de persoon te spelen en noemde haar opmerking hypocriet. Hij vond namelijk dat de tweet hierboven op hem als persoon inhakte, en quote de eerste twee zinnen. De derde zin, de conclusie, werd bewust of onbewust gecalculeerd weggelaten. Uit de derde zin is namelijk te begrijpen waar de frustratie met het burgemeesterschap van Aboutaleb vandaan komt.

De burgemeester kan de hele wereld afreizen, maar weigert het feitelijke verband tussen armoede en criminaliteit te erkennen, zowel als het feit dat de war on drugs is gefaald. Sterker nog: volgens de burgemeester moeten we er nog aan beginnen.

In de raad gaf hij aan dat de tweet niet genoeg connotaties gaf, en dat dat een dialoog moeilijk maakt. In dit stuk, maar ook in duizenden andere artikelen en onderzoeken, zijn die connotaties gegeven. Maar, burgemeester Aboutaleb, wat een dialoog vooral moeilijk maakt, is het ontkennen van feiten. Laten we dan ook beginnen bij de feiten, en als eerst erkennen wat toxische, of giftige, mannelijkheid is.

Colleen Clemens schreef in 2017 al een ophelderend stuk over giftige mannelijkheid. Ze benoemt in de eerste zin van haar stuk al dat de term erg verwarrend kan zijn, en op eerste gezicht beledigend. We hadden gehoopt dat de burgemeester ondertussen bekend was met de term en het niet persoonlijk zou nemen, maar omdat hij zo gekwetst was, vinden we het zuiver om Clemens’ woorden erbij te halen.

Giftige mannelijkheid is een culturele vorm van mannelijkheid die geweld verheerlijkt. Het is een opgelegde rol, die is verbonden aan gender en sekse. We zien het in de manier waarop sommige drugshandelaren hun werk doen en we zien het terug in ons repressieve drugsbeleid, onder andere uitgevoerd door de burgemeester.

De burgemeester gaf in dezelfde raad aan dat hij de opdracht heeft om de wet te handhaven, in dit geval de Opiumwet. Het lijkt alsof we er niet ver naast zaten om Aboutaleb als "zelfgedoopte sherrif" te beschrijven.

De burgemeester is inderdaad verantwoordelijk voor de openbare orde. Maar is zijn grotere opdracht niet om de veiligheid en de gezondheid van Rotterdammers te waarborgen? De wet is een construct, geen moreel kompas. Als dat zo was, dan zouden we niet op doktersvoorschrift pijnstillers (lees: drugs) kunnen krijgen die 2x zo verslavend zijn als morfine, om niet te spreken over de meest schadelijke legale drug voor onze maatschappij: alcohol.

Was de burgemeester maar zo passievol over de bovenstaande feiten, als hij over de Opiumwet was. Dan zou ook hij kunnen zien dat de War on Drugs, die sinds de jaren 70 al gaande is, niet werkt. Onderzoeker Bart de Koning schreef er eerder over in het Politie tijdschrift: volgens hem heeft de huidige aanpak gefaald. Drugs is dan ook goedkoper, beter van kwaliteit en wijder beschikbaar dan ooit. Bart benadrukt ook de belasting die dit op de politie legt.

BIJ1 is vaker kritisch op de politie, en zien het liefst een wereld zonder carcerale instellingen. In de huidige wereld en war on drugs zijn ook zij een verkapte slachtoffer. De repressie van drugshandel kost volgens de Koning de helft van de capaciteit van de politie en justitie, en neemt driekwart van grote rechercheonderzoeken in beslag. De politie kampt al jaren met veel druk, en het is deels te verwijten aan ons drugsbeleid.

Die druk kan fors worden afgenomen, en ook levens aan die kant kunnen gespaard blijven, als we drugshandel-gerelateerd geweld en verslaving radicaal, bij de wortel, aanpakken. De kennis is er, het draagvlak is er, maar de politieke wil ontbreekt.

De burgemeester vond het gruwelijk dat ons raadslid geen afstand deed van de tweet. Burgemeester: het is gruwelijk dat na miljoenen slachtoffers wereldwijd, waaronder veel dierbare Rotterdammers, u de war on drugs nog steeds verdedigt.

Maar dit hoeft hij ook niet van mij aan te nemen. Een bezoek aan collega Halsema in Amsterdam zou verhelderend kunnen werken. Ook zij ziet in dat de war on drugs niet werkt.

Als hij daar toch is, kan hij eventueel op bezoek bij Merel en Jochem Janssen, de initiatiefnemers van normaal over drugs. Op hun website vind je genoeg argumenten in de Nederlandse context.

Of misschien wil hij weer terug naar Colombia voor een full circle moment. We raden hem aan om ditmaal te spreken met de president van het land, Gustavo Petro. Volgens hem, en BIJ1, zijn twee woorden van belang: legaliseren en reguleren.